आणखी एक यादी

नविन वर्ष सुरु होताना नविन resolutions करणं मला फारसं मानवत नाही. पण गेल्या वर्षीचा डिसेंबर काही अशा घटनांचा होता की मी खरंच विचारात पडलो.

गेली काही वर्षे, आला दिवस साजरा करण्यातच मी इतका बिझी झालोय... म्हणजे जॉब एकदम मजेत चाललाय. (जेव्हा तो कंटाळवाणा होतोय असं वाटलं तेव्हा तो बदललाही होता.) काम interesting आहे. शिवाय ते भरपूरही आहे. सोमवार उजाडला की शुक्रवार कुठे संपतो ते कळतही नाही. रोज सकाळी उठायचं, जमेल तेव्हा जिमला हात लावून यायचा, ऑफिसला पळायचं. मग दिवसभर कधी मजेत तर कधी एकदम धावपळीत काम एक्के काम. बॅकग्राउंडला गाणी-गप्पा चालू असतात, पण ते तेव्हढ्यापुरतच. संध्याकाळी घरी आलं की थोडावेळ टीव्ही, जेवण, कधी काही वाचलं तर नाहीतर एकदम झोप.
हे काय life आहे?

म्हणजे करियरचे प्लानिंग वगैरे चालुच असतं. त्यापासून कधी सुटका नसतेच.

दोन वर्षांपूर्वी गिटार शिकायला सुरुवात केली होती. नक्की कधी बंद पडली, आठवतच नाहिये. शेवटचं पुस्तक बहुतेक The monk Who Sold his Ferrari. ते पण अर्ध्यातच सोडलं होतं. बरंच फिल्मी वाटलं होतं. पुस्तक हातात पडल्यावर ते अधाश्यासारखं संपवण्यातही एक मजाच असते. पण आपण काय करू शकतो यापेक्षा आणखी काय काय करता येईल ही गोष्ट मला जास्त exciting वाटते.

म्हणजे असं नाही की, एक ना धड भाराभर चिंध्या.

पण I like to push myself to limits.

आणि यासाठी मी काहीही करत नाहिये हे डिसेंबरमध्ये लक्षात आलं.

दिवस भुर्रकन उडून जातात आणि मग हे करायचं राहिलं, ते करायचं राहिलं, असं स्वत:लाच torture करणं सुरु होतं. मग त्यापेक्षा आळस झटकून काहीतरी productive का करू नये असा किडा डोक्यात वळवळला आणि खरी मजा सुरु झाली. थोडक्यात काय काय करायचं आहे याची यादी बरीच मोठी आहे.

पण काही गोष्टी या वर्षात करायच्याच असं ठरवलंय. त्यातल्या काही गोष्टी अशा..

गिटारवरची धूळ पुन्हा एकदा झटकायची.

एखादी नविन भाषा शिकायची.

कुठेतरी फिरायला जायचं. नवा गाव किंवा नविन देश! (हे जरा जास्त होतंय आता)

टेक्नॉलॉजीमध्येच बरंच काही वाचायचंय.

नियमितपणे काहीतरी लिहायचं.

गाणंही शिकायचंय. (पण प्रत्येक वेळी मी माझाच आवाज ऐकून हा विचार सोडून देतो!)

मग रेडिओ जॉकी बनणं जरा फारच झालं, पण निदान नॅशनल जिऑग्राफिकच्या एखाद्या फिल्मसाठी व्हॉइस-ओव्हर वगैरे.
एखाद्या NGO साठी काम करायचं. जे वाटतं त्यात आपण प्रत्यक्ष जोपर्यंत करत नाही तोपर्यंत त्या नुसत्या वाटण्याला काय अर्थ आहे? मग भले NGO नाही सापडला तरी एखादं पाऊल टाकायचं.

आणखी बरंच काही.. लिहिलंय त्यातल्या अर्ध्या गोष्टी जरी झाल्या तरी मग आणखी एक यादी बनवायला हरकत नाही.

एका लग्नाची गोष्ट

धनेशचं, माझ्या मोठ्या भावाचं लग्न होऊन आता चार वर्षं झाली. म्हणजे ’लग्न’ या विषयावरून माझा छळ सुरु झाल्यालाही आता चार वर्षं झाली! मला अगदी स्पष्ट आठवतंय, मी रिसेप्शनच्या हॉलच्या गेटवर सर्वांना रिसिव्ह करायला उभा होतो. आई-बाबा गर्दीत कुठेतरी गायब झाले होते. धनेश स्टेजवर उभा होता. सगळे काका/मामा/आत्या/मावश्या मला सपोर्ट म्हणून माझ्याबरोबर उभे होते पण सव्वातीन मिनिटांच्या वर एका जागी टिकत नव्हते. ओळखीच्या झाडून सर्वांना बोलावल्याचा हा परिणाम.

मग माझा बाजीप्रभू देशपांडे! कारण लोकांना रिसिव्ह करणं सोपं होतं पण एका (भोचक) काका-काकूंनी माझं स्वागत स्वीकारत आजूबाजूच्या वीस जणांना ऐकू जाईल अशा आवाजात विचारलं, "आता धनेशचं झालं, तुझं केव्हा?" एक तर ओळखीच्या आणि बिना-ओळखीच्या लोकांचं बत्तिशी दाखवत स्वागत करा आणि वर हे असले प्रश्न.

शिवाय असले प्रश्न मोठे अडचणीत पाडणारे असतात. हो म्हणावं तरी झोल (’गुडघ्याला बाशिंग’ वाला प्रकार) आणि नाही म्हणावं तरी ’काय मूर्ख आहे हा, आता सगळ्यांची लग्नं होतातच, मग मुलं होतातच...’ असल्या नजरांना सामोरं जावं लागतं. तेव्हा मी नुसतं हसून वेळ मारून नेली होती. पण ’आता तुझं केव्हा?’ (लग्न हो!) हा प्रश्न मला चिकटला तो चिकटला. मग काही दिवस ’भारतात बालविवाह करायला बंदी आहे’ वगैरे उत्तरंही देऊन झाली. पण आता बहुतेक डोक्यावर अक्षता पडेपर्यंत त्यापासून सुटका नाही.

मी काही लग्न करण्याच्या विरोधात नाही, पण काहीवेळा इतरच माझ्या लग्नाची घाई झाल्यासारखे वागतात. सोनालीच्या लग्नाला गेलो होतो तेव्हा जमलेल्या मित्रमंडळींपैकी एखाद-दुसरा (म्हणजे मीसुद्धा त्यातच!) सन्माननीय अपवाद वगळता बाकी सगळे मित्र सपत्निक किंवा मैत्रिणी सपती आल्या होत्या. मग चेतन म्हणाला पण, ’ आम्ही सगळे जोडीने आलोय आणि तू एकटा. किती अवघडल्यासारखं वाटतय ना?’ आता घ्या.. अवघडल्यासारखं वाटायला पाहिजे मला आणि मी मात्र मजेत म्हणून हे लोकं मलाच शिव्या घालताहेत. इतने साल की गेहरी (वगैरे) दोस्ती आणि लग्न होताच सगळ्यांची पार्टी चेंज!

माझ्या मावशीने आणि तिच्या अमेरिकेत राहणाऱ्या मुलीने (ही म्हणजे एकदम अधिकार वगैरे गाजवणारी माझी ताई) तर मला स्वतंत्रपणे गंभीर धमकी दिली आहे. गंमतीची गोष्ट अशी की दोन्ही धमक्यांमधील Terms and Conditions सारख्याच आहेत आणि त्या म्हणजे, माझं लग्न ठरल्याचं मी आधी तिलाच सांगायचं (Applicable to both!) आणि माझ्या होणाऱ्या बायकोला तीच आधी भेटणार! (Again applicable to both!!) म्हणजे मधल्या मधे माझाच बळी जाणार.

सगळ्यात कहर झाला गेल्या आठवड्यात. माझा एक मित्र आहे. आता त्याला आपण ’क्ष’ म्हणू. तर या ’क्ष’चं लग्न होऊन झाले असतील सहा महिने. लग्न झाल्यापासून अगदी सभ्यतेचा पुतळाच झालाय जणू. अधून-मधून आम्ही त्याला त्याच्या ’मर्द बन’च्या दिवसांची आठवण करून देतो पण शेवटी होम मिनिस्ट्रीपुढे काय करणार बिचारा. तर त्याने मला फोन केला. बऱ्याच दिवसांनी बोलणं होत असल्याने रिवाजानुसार मी ’भ’कारांत विशेषणांनी त्याची विचारपूस केली. नेहमीचे रीति-रिवाज उरकल्यावर म्हणाला, ’बायको मागे लागली आहे, की तुझा मित्र लग्नाचं पाहतो आहे का ते विचार म्हणून.’ पुन्हा एकदा विशेष विशेषणांची उकळी आली, त्याला म्हणालो, ’गधड्या, आपल्यात तुझं लग्न आधी झालं तर बिनलग्नाचे इतर चारजण आत्महत्या करणार होते. आता तुझे दोनाचे चार झाले म्हणून हा तोरा का?’

त्यावर म्हणाला, ’अरे बाबा, ’क्षा(म्हणजे त्याची बायको)’ची एक खास मैत्रीणपण लग्नाची आहे म्हणून ही चौकशी..’ तरीच म्हणलं, हा एव्हढा समाजोपयोगी कामं कधीपासून करायला लागला.

बरं ही चौकशी तेव्हढ्यातच थांबेल असं वाटलं होतं. पण दोन दिवसांनी ’क्षा’चा फोन! पुढे काय आणि कसं करायचं म्हणून विचारायला. तीपण म्हणालीच की तुझा मित्र किती कामाचा आहे ते माहित आहे म्हणून मीच फोन केला. आता ’क्ष’ला असले अनेक गुन्हे मी माफ केले आहेत. पण मुद्दा तो नाही. लग्न झालेल्यांना बिनलग्नाच्यांचं सुख बघवत नाही का माहित नाही. पण मुद्दा तोही नाही. अशावेळी नक्की काय करावं याचं अधिकृत प्रशिक्षण मी घेतलेलं नाही. कुछ करना पडेगा..

आजूबाजूच्या वातावरणात हे अचानक झालेले बदल दखलपात्र आहेत हे नक्की. तेव्हा आता आमची विकेटही लवकर पडणार काय असं वाटायची वेळ आली आहे. Howz that?

बासरी आणि संतूर

आज सकाळी दहा मिनिटे डोळे मिटून शांत बसलो होतो. आजकाल काहीसुद्धा न करता डोळे मिटून शांत बसणं हे केवळ झोप या प्रकारातच मोडतं. पण रविवारची सकाळ आणि त्यामुळे वाटेल तेव्हा बिछान्याचा निरोप घेण्याची मुभा असल्याने, सहजी लोळताना कालची संध्याकाळ आठवली.

दहा-बारा दिवसांपूर्वी ’सिलसिला - सुरों का’ ही पेपरमध्ये आलेली जाहिरात पाहूनच ’हा कार्यक्रम चुकवायचा नाही!’ असं ठरवलं होतं. हरीप्रसाद चौरसिया आणि शिवकुमार शर्मा यांच्या बासरी आणि संतूरच्या जुगलबंदीचा कार्यक्रम. आजवर हरीप्रसादांची बासरी आणि शिवकुमरांचा संतूर पुष्कळ वेळा ऐकला होता. अगदी त्यांची जुगलबंदीसुद्धा. पण केवळ कॅसेट, सीडी किंवा टीव्हीवर. प्रत्यक्षात कधीच नाही.

खरंतर किती वेगळ्या जातीची ही वाद्यं. संतूर म्हणजे मधुर सुरांचा दाणा न दाणा स्पष्ट ऐकू येणार आणि किंचित घोगऱ्या आवाजाची बासरी काळजाचा ठाव घेणार. अर्थात सूर पेलणारा वादकही तेव्हढ्याच तयारीचा हवा. पण शिव-हरी ही जोडी असताना कार्यक्रम एकदम ’वसूल’ होणार याचीही खात्री होतीच. कार्यक्रमही तसा बऱ्यापैकी वेळेत सुरु झाला. प्रथम चरण केवळ संतूरचा! शिवकुमार शर्मांचे व्यक्तिमत्त्वच इतके प्रसन्न आहे की मांडीवर संतूर तोलत ऐटीत बसलेली त्यांची मूर्ती पाहूनच आपण खुश! मग अगदी शालीन, नम्र आवाजात त्यांची प्रस्तावना. कोणता राग सादर करणार आहोत, त्याची उलगड कशी होईल, पखवाजाची साथ नक्की कुठून सुरु होईल याची माहिती. शिवाय आम्ही संथ लयीत सुरुवात करतो आणि काय करता येईल याचा अंदाज बांधत लय, द्रुत लय पकडत नजाकती पेश करतो हेसुद्धा सांगितले. (ही सूचना विशेषत:, कार्यक्रम मुंबईत होता म्हणून असावी!)

आणि मग सुरु झाली संतूरच्या सुरांची कशिदाकारी. काश्मिरच्या खोऱ्यातल्या या वाद्याच्या सुरावटी अगदी तलम रेशमी वस्त्रावर त्याहून अधिक तलम कशिदाकारी उमटत जावी तशाच उलगडत गेल्या. पखवाजाची साथ भवानीशंकरांची. संतूरच्या सूरांनी टाळ्या घेतल्या नसत्या तरच नवल.

लाजवाब कारागिरी!

मग द्वितीय चरण बासरीचा. एकदम टिपिकल भैया पिवळ्या रंगाचा झब्बा घातलेले हरिप्रसाद चौरसिया पाहून मनात पहिली प्रतिक्रिया उमटते ती म्हणजे, ’किती साधा आहे हा माणूस!’. आणि सुरुवातही तशीच. काहीही निवेदन नाही, काही नाही. निवेदिकेनंच ते कोणता राग सादर करणार आहेत याची माहिती दिलेली. विशेष म्हणजे, हरिप्रसादांची कला ही त्यांनी स्वकर्त्ऱुत्त्वावर विकसित केलेली. बासरी ही काही त्यांची पिढीजात संपत्ती नव्हे. मला हे माहित नव्हतं. सुरांचा उत्तुंग इमला त्यांनी स्वबळावर बांधला तर. अशी लोकं मला जरा जास्तच इंप्रेस करतात!

काहीही न बोलता त्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या काही घोगऱ्या सुरांनंतर त्यांनी चक्क एक कॅनव्हास रंगवायला घेतला. दऱ्या-खोरं, नजर पोहोचेल तिथवर दिसणारी हिरवीकंच कुरणं, विस्तीर्ण जलाशय आणि बहारदार अरण्यं. सगळं काही स्पष्ट उभं झालं त्या सुरांतून. तबल्याची साथ विजय घाटे यांची. एकदम flawless performance. या दोघांनी एक छोटीशी जुगलबंदी रंगवली ती तर त्या कॅनव्हासवर सगळ्या रंगांची अचूक उधळण करून गेली! इथवरचा कार्यक्रमच पूर्ण वसूल होता. इथून पुढे फक्त बोनस.

अंतिम चरण जुगलबंदीचा. कार्यक्रम बासरी आणि संतूरचा असला तरी पखवाज आणि तबला वाजवणारेही दिग्गजच. थोडक्यात काय तर चौघेही ’पंडित’ बिरुदावली मिरवणारे! शिवकुमारांनी, त्यांच्या हरिप्रसादांबरोबरच्या असणाऱ्या, जुगलबंदी किंवा स्वरांपलीकडे गेलेल्या मैत्रीविषयी सांगत सुरुवात केली. त्यावर हरिप्रसाद म्हणाले, ’अशीच मैत्री तबला आणि पखवाज यातही आज दिसावी अशी मी आशा करतो कारण वाजवणारे दोघेही महारथी आहेत, त्यामुळे कोणी कोणाचे ऐकावे असा प्रश्न न येवो!’ कमी बोलणारी माणसं शालजोडीतला हाणतात ती अशी!

आतापर्यंत केवळ तलम कशिदाकारी असणारं रेशमी वस्त्र, बेहद लाजवाब निसर्गसौंदर्यच पाहिलं होतं. पण जुगलबंदी सुरु झाली आणि जे काही अनुभवलं ते अवर्णनीय होतं. थोडक्यातच सांगायचं झालं तर ते तलम कशिदाकारीचं वस्त्र ल्यायलेली कोणी सुंदरा त्या अफाट अरण्यात त्या जलाशयाच्या काठानं बेभान धावत होती!

Simply marvelous...

प्लालकट़्टी पट़्टानी मसाला

वर जे काही लिहिलय ते मेन्यु कार्डमध्ये वाचलं आणि म्हणलं हीच ती डिश.

बाकीच्या चौघे अगदी ’घनिष्ठ’ मैत्र असले तरी त्यांच्यात मीच काय तो शुद्ध शाकाहारी. त्यामुळे या आंध्रा-केरळा मेन्युच्या हॉटेलात ते स्टार्टर्सही नॉनवेजच ऑर्डर करणार हे ओघाने आलेच. मग त्यांची कोंबडी आणि माश्यांची ऑर्डर देऊन झाली तरी वेटर आपला माझ्यापुढे उभाच. मी मनातल्या मनात ’दहा-वीस-तीस’ करून ही एकदम एक्झॉटिक नाव असणारी डिश निवडली.

डिशचे वर्णन तर सहीच होते. पनीर काय, कसले कसले मसाले काय, मग त्याचं अजून काय काय करतात वगैरे वगैरे. भरीस भर म्हणून बाकी सगळ्यांच्या ऑर्डर्स आल्या तरी अस्मादिकांच्या ’प्लालकट़्टी पट़्टानी मसाला’चा पत्ता नव्हता. मग सगळ्यांचीच उत्कंठा शिगेला पोहोचली आणि वेटर मटार-पनीर घेऊन आला!

टोटल पोपट.

आता मटार-पनीरला आंध्रात हे असले काहीतरी भयंकर नाव आहे हे मला काय माहित. बरं जर मटार आणि पनीर जर त्यातले मुख्य घटक असले तरी त्याचं काहीतरी वेगळं नाही का करायचं? चांगला डायरेक्टर मिळाला की शाहरुख खान पण क..क..किरण करीत नाही. मग नाव मारे मोठे असले तरी या हॉटेलातला कूक अगदीच बेचव असावा. आईकडे ट्रेनिंगसाठी पाठवला पाहिजे त्याला. नावडत्या भाज्या एक्झॉटिक करून आमच्या गळी कशा उतरवायच्या यात तिचा हात धरणारे कोणी नाही.

असो.

तर नाव सोनूबाई आणि हाती कथलाचा वाळा म्हणतात ते काही अगदीच खोटे नाही.

पुढच्या वेळी असल्या नविन ठिकाणी गेल्यावर ’दहा-वीस-तीस’ पेक्षा टॉस केलेला बरा का ’अडम-तडम तडतडबाजा’ जास्त इफ़ेक्टिव रिझल्ट देईल याचाच विचार करतो आहे सध्या.

२००८

पुन्हा एक नवे वर्ष

पुन्हा काही नवी स्वप्नं

तीच ती आकाशाला गवसणी घालण्याची इच्छा

And the same old me!

काही जुने दिवस

घड्याळात चार वाजलेले बघायला लागणं म्हणजे एक शिक्षा आहे.

म्हणजे सकाळचे चार वाजलेले बघायला लागणं ही एक शिक्षा आहे.

म्हणजे त्याचं असं झालं की आम्ही एका प्रोजेक्टवर काम करीत आहोत. मी अजून तसा नविनच आहे त्यामुळे बरोबरच्या मंडळींवर थोडी जास्त डिपेन्डन्सी. इतर कामाच्या गडबडीत या प्रोजेक्टचं काम थोडं मागे पडलेलं. मग बॉसनं अचानक रिलीज डेट मागितली आणि मी फोन उचलून त्या व्हेंडरला झापला, ’इतकी कामं राहिली आहेत, करताय काय?’ मग पुरेशा तडजोडीनंतर असं ठरलं की मी आणि माझा एक सहकारी अशा दोघांनी बॅंगलोरला त्या व्हेंडरच्या ऑफिसमध्ये जाऊन महत्त्वाची सगळी कामं निपटवायची.

मुहुर्त लगेच दुसऱ्या दिवशीचा होता, आणि माझ्या कोणत्याही काकाच्या मालकीची विमान कंपनी नसल्यामुळे, सकाळी सव्वासहाच्या फ्लाईटची तिकिटं मिळाली. म्हणजे सकाळी चारलाच उठायला लागणार ना?

बॅंगलोरमध्ये उतरलो तर चक्क रिमझिम पाऊस पडत होता आणि मस्त थंडी होती. अगदी बिनकामाच्या चकाट्या पिटत फिरायला योग्य अशी. पण आमच्या डोळ्यासमोर बॉसनं मागितलेली रिलीज डेट! मग मुकाट त्या व्हेंडरचं ऑफिस गाठलं. दिवसभर त्याच्या मेंदूचा पुरता फडशा पाडला. डिमांडिंग पोझिशनमध्ये असल्याचा हाच फायदा होतो. सकाळी नऊला सुरु झालेली मिटींग संध्याकाळी साडेसहाला संपली तेव्हा सगळ्यांचाच टाईम-आऊट झाला होता.

परतण्याआधीचे दोन-तीन तास काय करायचं म्हणून कुठेतरी जाऊन बसायचं असा प्लान होता. माझ्या सहकाऱ्याचा बॅंगलोरमधील मित्र ही जबाबदारी पार पाडणार होता. त्याने सांगितलेल्या पत्त्यावर जायला निघालो आणि रिक्षातून बॅंगलोर-दर्शन सुरु झाले. जाता जाता सहज रेसिडेंसी रोड असं नाव वाचलं. थोडं आणखी पुढे गेल्यावर ’कासा पिकोला’ नामक ’द इटालियन वे’ रेस्तरॉं दिसले. ओळख पटायला वेळ अजिबात लागला नाही. कारण बॅंगलोरशी ओळख याआधीच झाली होती.

सात-आठ वर्षांपूर्वी कॉलेजमध्ये असताना इंडस्ट्रियल टूरच्या नावाखाली जिवाचे बॅंगलोर करून झाले होते. करीयर, स्पर्धा, असली आयुष्य, इंडस्ट्री, जॉबची समीकरणं असल्या गोष्टींची अजून ओळख व्हायची होती. हिंदुस्थान एरोनॉटिक्स, फिलिप्स, इस्रो च्या भेटी भलत्याच इन्स्पिरेशनल होत्या. शिवाय मला नक्की आठवतं, विप्रो-इन्फोसिस चे कॅम्पस पाहूनच जनता पागल झाली होती. त्यांचे अवाढव्य चकाचक कॅम्पस, आलिशान ऑफिसेस, पॉश कॅंटीन्स, कॉफीशॉप्स कॉलेजच्या पोरांना इम्प्रेस न करतील तरच नवल होते. इन्फोसिसमध्ये तर एका हिरव्यागार कुरणाच्या मध्याशी असणाऱ्या छोट्याशा जलाशयात पाय सोडून बसलेले प्रणयी युगुल (तेही ऑफिसच्या वेळात!) पाहून, इन्फोसिस जॉइन करणे म्हणजे बॉलिवूडच्या सिनेमात हिरो बनण्याइतकेच स्वप्नाळू वाटले होते!

शिवाय दिवसभर अशा वेगवेगळ्या ठिकाणी फिरून झाल्यावर रात्री श्रमपरिहारार्थ सगळ्या हॅपनिंग ठिकाणांना भेट देणं अपरिहर्यच होतं. एम. जी रोड, ब्रिगेड रोड, रेसिडेन्सी रोड इथली सगळी ठिकाणं पालथी घातली होती. सगळी मॉल्स, दुकानं, हॉटेल्स सगळं फिरून झालं होतं. तेव्हाच कधीतरी त्या ’कासा पिकोला’चा शोध लागला होता..

ज्या हॉटेलमध्ये राहिलो होतो तेथील मजा तर शब्दात वर्णन करणे केवळ अशक्य. आम्ही पुरते तीन मजले व्यापले असतानाही बहुतांश सगळी जनता केवळ दोन-तीन रूम्समध्येच पडलेली असायची. नाच, गाणी, गप्पा, बौद्धिकं सगळ्याचाच महापूर आला होता! ’प्लॅंचेट’चाही एक फ़ेल्ड अटेंप्ट करून झाला होता. त्या रात्री तर आम्ही एव्हढे हसलो होतो. नुसता धुमाकूळ घातला होता. हॉटेलचा मॅनेजर आम्हाला शांत करता करता वेडापिसा झाला होता..

आईशप्पथ, काय दिवस होते ते..

नविन ऑफिस

नविन ऑफिसचा पहिला दिवस मोठा "अजीब"असतो. आपण नक्की कशात उडी मारली आहे हे उमगण्याचा हा पहिला दिवस. शिवाय ही उडी आगीतून फुफाट्यात नसावी असंही कुठेतरी वाटत असतं.

आजचा दिवसही काही फार वेगळा नव्हता.

’नऊ वाजता ऑफिस सुरु होतं, तोपर्यंत पोहोचशील ना?’ एच आर मॅनेजरनं धमकीवजा सूचना केली होती. मग वेळेत न जाण्याचा प्रश्नच नव्हता. सकाळी सकाळी उठून, शाळेचा पहिला दिवस असल्यासारखं आवरून वेळेत गेलो! तरी बरं नविन ऑफिस घरापासून फार लांब नाही. नविन बकरा आहे म्हणल्यावर मला एका कॉन्फरन्स रूममध्ये बसवलं. माझ्याखेरीज अजून तिघेजण होते. सगळ्यांच्या तोंडावर तोच तो बळीच्या बकऱ्याचा निरागसपणा! मीच थोडा एक्स्ट्रा निर्लज्ज आहे की काय असं उगाचच वाटलं. पाच मिनिटांनंतर तर असं वाटायला लागलं की प्रत्येकजण त्या अति-फॉर्मल वातावरणात अगदी तोंडाशी आलेले शब्दही अवघडलेपणाबरोबर गिळून टाकत होता.

काय म्हणताय राव, कुठलं डिपर्टमेंट?, मग मीच बोलता झालो. ’अकाउंट्स’, ’सेल्स’, दोघेजण एकदम वदते झाले. ’मी टेक्नॉलॉजीमध्ये’ मीसुद्धा माझं कुळ सांगून टाकलं! आणि तिसऱ्याचा चेहरा एकदम जपानमध्ये वर्षभर राहिलेल्या गुजराथ्याला मराठी बांधव भेटावा तसा खुलला. मग त्याने स्वत:ची पूर्वकहाणी सांगायला सुरुवात केली आणि तेवढ्यातच एच आर सुंदरी उगवली. आम्हाला पहिला दिवस म्हणून नऊ वाजता हजेरी आणि ही बया पावणेदहाला प्रकट होणार असं मनातल्या मनात म्हणत मी घड्याळ पाहिलं. ’सो सॉरी, मला थोडा उशीर झाला. आता मी तुम्हाला आपल्या कंपनीबद्दल थोडी माहिती सांगते.’ असं म्हणत तिनं पुढचा पाऊण तास आमचं ’आपली कंपनी’ या विषयावर बौद्धिक घेतलं. कंपनी नासडॅकवर लिस्ट झाली तेव्हा सीएनबीसीवर झालेली सीईओची मुलाखत पासून कॅंटीनमध्ये कोणत्या दिवशी काय मेन्यु असतो ते सगळं सांगून झालं.

मग तिनं चार वेगवेगळ्या आकारमानाचे गठ्ठे आम्हा चौघांपुढे टाकले आणि म्हणाली, भरा आता हे. सत्तावीस ठिकाणी पत्ता आणि बावन ठिकाणी सह्या करून झाल्यावर मी बोटं चोळत बसलो, बाकीचे तिघे काही अगम्य फॉर्मसचा अर्थ लावत बसले होते. सुंदरी परत आली आणि मी रिकामा बसलेलो पाहून म्हणाली, अरे वा, बरंच लवकर आटोपलं. निदान पहिल्या दिवशीतरी एच आर च्या शाबासकीसारखी दुर्मिळ गोष्ट मिळावी हे काही कमी नाही. (मी तर विचार करतोय की रिझ्युमीमध्ये ’एच आर’ची शाबासकी मिळाली होती असं लिहून टाकावं!)

त्यानंतर आमची वरात निघाली ते माझ्या डेस्कपर्यंत. किती दिवस इथं बूड टिकणार माझं इथे हा विचार मी ’आवडली का तुझी जागा?’ या प्रश्नाबरोबर झटकला. ठेवणीतलं हास्य झळकावत मी म्हणालो, ती पलिकडची केबिनही चालली असती. या उत्तरावर सुंदरीच्या तोंडावर ’घोरं पापम’ असे भाव आले. माझ्या मुखकमलावरील प्रश्नचिन्ह पाहून ती म्हणाली, ती सीईओची केबिन आहे. मी मनातल्या मनात अद्याप माझ्या स्पर्शाने पावनही न झालेल्या त्या डेस्कवर डोकं आपटलं. नसता चहाटळपणा कोणी सांगितला होता, असं मी माझं मलाच ओरडलोही. सुंदरी नुसतीच हसली. तिच्या हसण्याचा आवाज चोहोबाजूला घुमतोय असं वाटलं. सुंदरीच्या शुभ्र दंतपंक्तींमधील सुळे जरा जास्तच लांब आहेत असंही वाटलं.

मी निमूटपणे डेस्कवर बसलो. लॅपटॉपही आला होताच, मग इनबॉक्समध्ये डोकं खुपसलं.

ठीक आहे तर, तु कामाची सुरुवात कर. आपण पुन्हा भेटूच. काही लागलं तर माझी केबिन कुठे आहे ते तुला माहित ’आहेच.’ सुंदरी जाता जाता म्हणाली.

जाता जाता पुन्हा एकदा हसली.

तिचं हसणं सगळीकडे घुमतं कसं? शिवाय ते जरा जास्तच लांब असणारे तीक्ष्ण सुळे! रामाचं नाव घ्यावं का मुंडक्यांच्या माळा घालणाऱ्या कालीमातेचं?

नविन ठिकाणी प्रश्ण पडायला लागले की हमखास समजावं, गाडी मार्गाला लागली.